Dlaczego uprawiamy w hali, a nie w szklarni
Farmy wertykalne padały na rachunkach za prąd. My mamy 150 kW własnej fotowoltaiki i magazyn energii. Oto liczby i logika tej decyzji.
Uprawa
Bez pestycydów, bez oprysków, 90% mniej wody, a mimo to w UE hydroponika nie może być „eko”. Wyjaśniamy przepisy, absurdy i to, że w USA jest inaczej.

W skrócie
Nie. W Unii Europejskiej uprawa hydroponiczna nie może być „eko”, i to nie dlatego, że jest w niej coś szkodliwego, tylko dlatego, że rośnie w wodzie, a nie w glebie. Tak stanowi rozporządzenie 2018/848, które definiuje rolnictwo ekologiczne w całej UE. Sałata, która nigdy nie widziała oprysku, nie może dostać zielonego listka, bo jej korzenie nie dotykają ziemi.
Rozporządzenie (UE) 2018/848 w załączniku II stawia sprawę jasno:
Wyjątki są wąskie: kiełki, cykoria, zioła i rośliny ozdobne sprzedawane w doniczce z ziemią oraz rozsada. Kilka krajów skandynawskich ma okres przejściowy dla upraw na wydzielonych grządkach, który wygasa do 2031 roku. Klasyczna hydroponika sałaty i ziół nie mieści się w żadnym z tych wyjątków.
Unijna definicja „eko” nie jest listą zakazanych substancji. To filozofia: rolnictwo ekologiczne ma przede wszystkim dbać o glebę, czyli jej żyzność, życie mikroorganizmów, próchnicę i bioróżnorodność. Roślina ma się odżywiać przez ekosystem glebowy, a nie przez roztwór podany bezpośrednio do korzeni.
Z tej perspektywy hydroponika jest po prostu czymś innym: precyzyjną uprawą, która gleby w ogóle nie potrzebuje. Dlatego nie dostaje certyfikatu, nawet jeśli pod względem chemii jest czystsza niż wiele upraw polowych.
Naszym zdaniem trochę tak. Popatrz na to od strony klienta, który sięga po produkt z listkiem, bo chce jedzenia bez pestycydów i z mniejszym śladem dla środowiska:
| Oczekiwanie klienta | Hydroponika w zamkniętej hali (Erva) |
|---|---|
| Bez pestycydów i herbicydów | tak, w szczelnej hali nie są potrzebne |
| Bez oprysków | tak |
| Mniej wody | ok. 90% mniej niż w polu, obieg zamknięty |
| Brak spływu nawozów do rzek i wód gruntowych | tak, pożywka krąży w obiegu zamkniętym |
| Lokalnie i świeżo | zbiór dzień przed dostawą, ok. 100 km od Warszawy |
| Uprawa w glebie | nie, i to przesądza o braku certyfikatu |
Sałata z pola z certyfikatem może być pryskana środkami dopuszczonymi w rolnictwie ekologicznym. Sałata z hali, której nikt nigdy nie pryskał, oznaczenia mieć nie może. Przepis chroni ważną ideę dbania o glebę, ale przy uprawie w zamkniętym środowisku wyniki dla klienta bywają odwrotne do intuicji.
Uczciwie trzeba dodać dwie rzeczy. Po pierwsze, hydroponika korzysta z mineralnych składników odżywczych, a rolnictwo ekologiczne dopuszcza tylko wybrane nawozy. Po drugie, uprawa pod lampami zużywa dużo energii elektrycznej. To właśnie dlatego zasilamy farmę własną fotowoltaiką o mocy 150 kW.
Stany Zjednoczone poszły w przeciwną stronę. Departament rolnictwa USA (USDA) certyfikuje uprawy hydroponiczne jako USDA Organic, jeśli spełniają pozostałe wymagania. W 2019 roku organizacje rolników ekologicznych złożyły petycję o wykluczenie hydroponiki, a po jej odrzuceniu pozwały USDA. Sąd pierwszej instancji w 2021 roku, a następnie sąd apelacyjny dziewiątego okręgu we wrześniu 2022 roku utrzymały stanowisko USDA: przepisy nie wymagają gleby.
Dlatego w amerykańskich sklepach można kupić „organic” sałatę z hydroponiki, a w Europie identyczny produkt takiego oznaczenia mieć nie może.
Nie nazywamy naszych roślin ekologicznymi, bo prawo nam na to nie pozwala, i nie próbujemy tego obchodzić. Zamiast etykiety podajemy konkretne fakty, które możesz sprawdzić:
Masz pytania o naszą uprawę albo chcesz spróbować? Napisz do nas.
Nie. Unijne przepisy o rolnictwie ekologicznym (rozporządzenie 2018/848) wymagają uprawy w żywej glebie i zakazują produkcji hydroponicznej, więc taka sałata nie może nosić oznaczenia ekologicznego, niezależnie od sposobu uprawy.
Nie musi. W szczelnej, zamkniętej hali szkodniki praktycznie nie mają jak się dostać, więc pestycydy i opryski nie są potrzebne. W Erva nie stosujemy ich wcale.
Rośliny dostają składniki mineralne rozpuszczone w wodzie, w dokładnie odmierzonych dawkach. To te same pierwiastki, które roślina pobiera z gleby. Rolnictwo ekologiczne dopuszcza jednak tylko wybrane nawozy, głównie naturalnego pochodzenia, i to kolejny powód, dla którego hydroponika nie mieści się w unijnej definicji.
Amerykański departament rolnictwa (USDA) uznaje, że przepisy nie wymagają gleby, i certyfikuje uprawy hydroponiczne. Organizacje rolników ekologicznych pozwały USDA, ale sądy, w tym w 2022 r. sąd apelacyjny dziewiątego okręgu, utrzymały to stanowisko. UE poszła w przeciwną stronę i hydroponiki zakazała.